Innovatiedomeinen

Binnen Circulaire Economie werken partijen aan technologieën en systemen die grondstoffengebruik verminderen en kringlopen sluiten. De focus ligt op duurzame productontwerpen, nieuwe materialen, hergebruik en innovatieve businessmodellen die bijdragen aan een toekomstbestendige industrie. De hightechsector speelt hierin een belangrijke rol door technologieën te ontwikkelen die circulaire toepassingen mogelijk maken en opschalen.

Holland High Tech is direct betrokken bij de Kennis- en Innovatieagenda Circulaire Economie (KIA CE). Het innovatiedomein toont daarnaast waar technologieën (ook) een bijdrage kunnen leveren aan de circulaire-transitie: in de vorm van technologische ‘kruisbestuiving’, waarbij bestaande technologieën uit andere domeinen hun waarde bewijzen voor de circulaire transitie. Het innovatiedomein Circulaire Economie zorgt er daarnaast voor dat er binnen PPS-projecten en calls meer aandacht is voor circulaire aspecten.

Duurzame Mobiliteit richt zich op technologische oplossingen voor schonere, veiligere en efficiëntere mobiliteit. Van voertuigsystemen tot infrastructuur en logistiek: het domein verbindt innovatie aan maatschappelijke opgaven en economische kansen. Schone, veilige en duurzame mobiliteit door de lucht en over het land kan niet zonder technologische innovaties.  

In 2025 is dit Innovatiedomein gestart en zijn de eerst stappen gezet aan een brede Duurzame Mobiliteitsagenda voor vervoer over de weg en via het luchtruim. De samenwerking met Nationaal Groeifondsprogramma’s Battery Competence Center en Luchtvaart in Transitie laat het strategisch belang van het domein zien. In het afgelopen jaar zijn bovendien diverse projecten ondersteund die direct bijdragen aan de verdere verduurzaming van mobiliteitssystemen.

Binnen Energy Materials werken diverse partijen aan technologieën en materialen die essentieel zijn voor een toekomstbestendig energiesysteem. Het domein richt zich op onder meer energieopslag, -conversie en -transport, en op de ontwikkeling van materialen die nodig zijn voor duurzame energieoplossingen. Denk daarbij aan elektrificatie via batterijen, waterstof en warmte als duurzame(re) energiebronnen en het verminderen van afhankelijkheid van critical raw materials. Door samenwerking tussen industrie en kennisinstellingen wordt gewerkt aan schaalbare oplossingen die bijdragen aan de energietransitie én aan het verdienvermogen van Nederland.

Energy Materials is als innovatiedomein nauw verbonden met initiatieven als het Nationaal Groeifonds-project Battery Competence Cluster en het Strategisch Programma Battery Integration. Hierbinnen wordt onder andere gewerkt aan waterstoftoepassingen, duurzame energiesystemen en materiaalconcepten voor batterijen.

Organisaties vanuit het Energy Materials-ecosysteem leverden daarnaast een bijdrage aan de totstandkoming van de actieagenda Energy Materials, waarmee inhoudelijke prioriteiten uit het veld in 2025 hun weg vinden naar bredere programmering.

Hightech Security: een nieuw innovatiedomein

De veranderende geopolitieke wereld heeft de aandacht voor veiligheid doen toenemen. Internationale spanningen, hybride dreigingen en technologische afhankelijkheden maken duidelijk dat veiligheid en innovatie onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat vraagt om gerichte inzet van hightechkennis en -capaciteit.

Met de introductie van het Hightech Security krijgt deze ontwikkeling binnen Holland High Tech een duidelijke plek. Door dit expliciet als innovatiedomein te positioneren, versterken we de samenhang tussen technologische ontwikkeling, maatschappelijke weerbaarheid en strategische autonomie. Het nieuwe domein maakt daarmee ruimte voor het concretiseren van technologie- en innovatiebehoeftes die bijdragen aan een veilig(er) Nederland en Europa.

Imaging Technologies ontwikkelen geavanceerde beeldvormende en detectietechnologieën die inzicht geven in complexe processen en systemen. Deze technologieën zijn onmisbaar in sectoren als hightechindustrie, gezondheidszorg, landbouw, mobiliteit, ruimtevaart en veiligheid. Initiatieven rondom de Einstein Telescope en NXTGEN Hightech dragen bij aan de verdere ontwikkeling van imaging-oplossingen, evenals de strategische programma’s Advanced Instrumentation en Medische Technologie.

In 2025 lag de focus op oplossingen die bijdragen aan betere monitoring, kwaliteitscontrole en veiligheid. Binnen lopende programma’s zijn onder andere nieuwe toepassingen ontwikkeld voor hightechproductie, gezondheidszorg en inspectie. De combinatie van beeldvorming, data-analyse en kunstmatige intelligentie kreeg daarbij nadrukkelijk aandacht. Deze focus kreeg daarnaast vorm in de actieagenda Imaging Technologies, die begin 2026 werd gepresenteerd.

Mechatronics & Optomechatronics richt zich op de integratie van mechanica, elektronica, software en optica. Deze combinatie vormt de basis voor uiterst precieze, betrouwbare en schaalbare hightechsystemen. Dit domein is daarom van enorm belang voor de Nederlandse maakindustrie en versterkt de internationale concurrentiepositie van ons hightech-ecosysteem. Toepassingen vind je onder meer terug in de lucht- en ruimtevaart, medische instrumenten, robotica en geavanceerde automatisering.

In 2025 draaide het binnen het domein voornamelijk om verdere integratie van disciplines, om complexe hightechsystemen betrouwbaarder en schaalbaarder te maken. Ook zijn er nieuwe samenwerkingen gestart rond precisietechnologie, automatisering en systeemintegratie en wordt er gewerkt aan de toekomst van cognitieve robotica, dat zich op het snijvlak bevindt van machine, AI en de fysieke wereld. Door organisaties die opereren binnen dit domein is bovendien een bijdrage geleverd aan diverse Strategische programma’s, waaronder Space.

Begin 2026 is daarnaast de actieagenda Mechatronics & Optomechatronics gepresenteerd, waarin de strategische koers wordt uitgezet voor de verdere ontwikkeling van (opto-)mechatronica in Nederland richting 2035.

Optische systemen en geïntegreerde fotonica (OSIP) spelen een sleutelrol in datacommunicatie, sensing en beeldvorming. Binnen dit domein werken partijen aan technologieën die hogere prestaties, lagere energieconsumptie en nieuwe toepassingen mogelijk maken. Nederland heeft internationaal een sterke positie in de ontwikkeling van hoogtechnologische optische systemen en geïntegreerde fotonica. Waar je ook kijkt, over komen elementen van deze sleuteltechnologie terug: licht als bron voor (veilige) datacommunicatie, slimme verlichting of bij de toekomstige generaties chips en quantumtoepassingen.

In 2025 is gewerkt aan de doorontwikkeling van fotonische technologieën voor communicatie, sensing en medische toepassingen. Ook projecten uit het Strategisch programma Photonics and Optical Technologies dragen bij aan het versterken van het Nederlandse OSIP-ecosysteem.

Begin 2026 is daarnaast de actieagenda Optical Systems & Integrated Photonics gepresenteerd. Deze agenda, opgesteld in samenwerking met 360 partijen uit het ecosysteem, benoemt groeimarktgerichte toepassingsgebieden en prioritaire OSIP-technologieën en vertaalt deze naar concrete publiek-private samenwerkingen en gerichte investeringsprioriteiten richting 2035.

Quantum Technologies richten zich op fundamenteel nieuwe technologieën voor het uitvoeren van complexe berekeningen, communicatie en sensing. Het domein bouwt voort op sterke Nederlandse kennisposities en vertaalt deze naar toepassingen met grote potentiële impact. Quantum Technologie is een technologie die de toekomst volledig kan veranderen: snellere complexere rekenkundige mogelijkheden kunnen oplossingen bieden voor onder andere de zorg, veiligheid en nieuwe kansen voor de inzet van AI mogelijk maken.

2025 stond voor quantumtechnologie onder andere in het teken van verdere, gerichte samenwerking en ecosysteemvorming. Daarnaast lag de focus op kennisopbouw, productietechnieken en systeemintegratie. Dit is mede versterkt door de HTSM Call 2025, die we in samenwerking met NWO openstelden, met een specifieke track voor opschaling en maakbaarheid van quantumtechnologieën.

Organisaties binnen dit domein gaven daarnaast vorm aan de actieagenda Quantum Technologies. Deze agenda, die begin 2026 gepresenteerd werd, beschrijft welke R&D- en engineeringactiviteiten nodig zijn om de Nederlandse quantumindustrie richting 2035 schaalbaar en concurrerend te maken.

Halfgeleiders vormen de ruggengraat van vrijwel alle moderne technologie en zijn van belang voor grote maatschappelijke opgaven als digitalisering, de energietransitie en veiligheid. Nederland heeft op dit gebied een sterke positie, maar concurrentie en geopolitieke afhankelijkheden maken verdere innovatie en opschaling noodzakelijk. Binnen het domein Semiconductor Technologies wordt daarom gewerkt aan nieuwe chiptechnologieën, productiemethoden en materialen.

Het afgelopen jaar werd gekenmerkt door intensieve samenwerking rond chiptechnologie en productieketens. Strategische programma’s zoals Semicon Manufacturing Equipment, Microelectronics en Advanced Chip Packaging versterken de technologische basis en dragen bij aan de ontwikkelingen in dit innovatiedomein.

Met initiatieven als de Semicon Board, de Semicon-agenda, IPCEI AST en de NWO HTSM Call zijn in 2025 verdere stappen gezet om de Nederlandse positie in de internationale keten te versterken. Deze inzet kreeg ook richting in de actieagenda Semiconductor Technologies, waarin prioriteiten zijn vastgelegd voor innovatie, opschaling en versterking van de sector.

Smart Industry richt zich op digitalisering, automatisering en robotisering en het opzetten van slimme productietechnologieën. Door het inzetten van data, automatisering en digital twins worden productieprocessen efficiënter, flexibeler en duurzamer. Het domein ondersteunt bedrijven bij het versterken van hun concurrentiekracht en het inspelen op veranderende marktvraag. Het innovatiedomein draagt bij aan het verhogen van de productiviteit van de maakindustrie én aan de high mix-low volume-high complexity vraag die de hightechsector kenmerkt.

Innovaties rond data, automatisering en digital twins werden verder gebracht richting toepassing, met expliciete aandacht voor het MKB. Samen met de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij en Innovatiecluster Drachten is een Visie en Ambitiesessie georganiseerd over de weg naar de (almost) dark factory. Veel onderzoeksprojecten voor Smart Industrie komen voort uit de KIEM-regeling en MKB Hightech call. Het onderwerp blijft van belang voor een noodzakelijke groei aan arbeidsproductiviteit. Samen met het innovatiedomein Mechatronica & Optomechatronica is in 2025 gestart met het verkennen van kansen voor Nederland om nadrukkelijker in te zetten op de ontwikkeling en adoptie van robotica en cognitieve robotica.

In 2025 hebben we meerdere projecten ondersteund die bijdragen aan de verdere ontwikkeling en toepassing van Smart Industry-oplossingen. Daarbij is actief samengewerkt met nationale initiatieven zoals NXTGEN Hightech, waarmee de verbinding tussen onderzoek, demonstratie en opschaling verder is versterkt.

Systems Engineering biedt methoden en instrumenten om complexe systemen integraal te ontwerpen, realiseren en beheren. Het zorgt er voor dat huidige systemen blijven werken en toekomstige systemen zo ontworpen worden dat ze werken en blijven werken. Het domein speelt een cruciale rol in het beheersen van complexiteit en het waarborgen van samenhang, betrouwbaarheid en kwaliteit over de gehele levenscyclus van systemen. Systems Engineering zorgt ervoor dat we een system-of-systems kunnen (blijven) ontwikkelen en realiseren. 

In 2025 is door het Innovatiedomein gericht contact gezocht met de andere innovatiedomeinen om uitdagingen op te halen waar Systems Engineering een antwoord op kan vormen. Met deze input wordt gewerkt aan een nieuwe lange termijn innovatieagenda. Daarbij wordt er nadrukkelijk samengewerkt met het NXTGEN Hightech-programma. Ook zijn nieuwe partijen toegevoegd aan het ecosysteem om de vertegenwoordiging van het ecosysteem te laten aansluiten bij de praktijk: Systems Engineering is immers overal.